BENZİNLOG

06
temmuz
2020
Otomobil

Türkiye’de neden araba vergileri yüksek? 

Daha önce araba almış ya da satmış veya araba almayı düşünmüş herkesin karşılaştığı en büyük soru: Vergi! Türkiye'de neden araba vergileri yüksek

Türkiye araba vergilerinin en yüksek olduğu ülkelerden biri. Satın alma sırasında ÖTV ve KDV sonrasında her yıl ödenmesi zorunlu MTV derken araba vergileri Türkiye’de alım gücünü etkileyen en önemli faktör diyebiliriz. 


Konuyu daha iyi kavrayabilmek adına tanımlarla başlayabiliriz. Vergi nedir? Vergi tanımı şöyle yapılmıştır: “Ekonomik birimlerden siyasi cebir altında ve karşılıksız devlete kaynak (para) olarak aktarılmasıdır.” Karmaşık görünen bu tanımı şöyle kolaylaştırabiliriz: Devlet kamuya yani halka hizmet etmek zorundadır. Bu hizmeti yaparken de halkın ürettiği tükettiği harcadığı mal veya hizmetlerden zorunlu ve karşılıksız olarak bir pay alır. İşte bu paya vergi diyebiliriz. Verginin amacı vatandaşların gelir elde etmesi, kurumların kazanç sağlaması, satış miras veya hibe yoluyla malların el değiştirmesi, bir servete sahip olma gibi durumlar söz konusu olduğunda devletin kendine bir pay almasıdır. 

Türkiye’de uygulanan vergilere bakacak olursak gelir üzerinden alınan vergiler yani kişinin kazancı sebebiyle alınan vergiler, harcamalar üzerinden alınan vergiler (KDV, ÖTV vb.) ve servetle ilgili vergiler olarak sınıflandırılabilir. 

Araba Vergileri

Araba vergilerine gelecek olursak araba alacak olanları ilgilendiren 3 vergi bulunur: ÖTV (özel tüketim vergisi) KDV (katma değer vergisi) ve MTV (motorlu taşıtlar vergisi). Bu vergilerin detaylarını öğrenmek isterseniz “Araç vergileri nelerdir?” başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz. 

Neden araba vergileri yüksek?

Vergi konusunda bir fikrimiz oluştuğuna göre asıl soruya gelelim: Neden araba vergileri yüksek?

Bu sorunun cevabını 3 farklı yönden değerlendirebiliriz:


1- ÖTV yani özel tüketim vergisi uygulaması:

Amerika ve Almanya gibi ülkelerde sadece KDV yani katma değer vergisi ödenirken Türkiye’de araba sahibi olmak isteyenlerin karşısına hiç de azımsanmayacak bir vergi olan ÖTV uygulaması çıkıyor. Fabrika çıkış fiyatının üzerine eklenen ÖTV ile arabanın anahtar teslim fiyatı artıyor. ÖTV miktarı belirlenirken aracın silindir hacmi ve vergisiz satış fiyatı baz alınıyor. %45 ile %160 arasında değişen miktarlarda alınan en fazla özel tüketim vergisiyle Danimarka ve Türkiye ilk sıralarda yer alıyor. Bu da Türkiye'de neden araba vergileri yüksek sorusunun cevaplarından biri.

2- KDV’nin ÖTV’li fiyat üzerinden hesaplanması:

Aracın fabrika çıkış fiyatı yani vergisiz ham fiyatının üzerinden öncelikle ÖTV hesaplanıyor. Bu hesaplama sonucu çıkan fiyat üzerinden de %18 sabit KDV hesaplanıyor. Dolayısıyla ödenen vergi miktarı katlanıyor. Eğer KDV miktarı da ham fiyat üzerinden hesaplansaydı daha düşük bir satış fiyatıyla karşılaşabilirdik. Vergisiz ham fiyatı 100.000 TL olan bir araç düşünelim. Silindir hacmi 1600 cm³’ten daha küçük ve fiyatı da 100.000 TL olduğu için ÖTV’si %50. Bu durumda aracın ÖTV'li fiyatı 150.000 TL olur. Şimdi %18 KDV eklemek için 150.000 TL’nin %18ini almalıyız. İşte sorun tam da burada. Vergisiz ham fiyatı 100.000 TL’idi. Bu durumda %18 KDV’yi bu fiyat üzerinden almamız gerekirken malesef ÖTV’li fiyat üzerinden alıyoruz. Bu da 27.000 TL yapıyor. 150.000 ve 27.000 TL toplamı 177.000 TL ise aracın yeni satış fiyatı.

3- Otomobil vergilerinin ülkemizin cari açığının kapatılması için önemli bir gelir kaynağı olması:

Otomobillerin alım satımı sırasında alınan ÖTV KDV ve sonrasında her yıl 2 defa ödenen MTV vergileri devlet için önemli bir gelir kaynağı olmuş durumda. Türkiye’de araç üretimi zaten dışa bağımlı olduğu için fabrika çıkış fiyatları yüksek. Türkiye'de neden araba vergileri yüksek? Maalesef yüksek vergisiz fiyata bir de zam eklendiğinde araba sahibi olmak Türkiye’de yaşayan çoğu insan için lüks haline geliyor.